"H πολιτική λογοκρισίας είναι πολιτική η οποία μας ωθεί και στο παρελθόν"

Θα ρίχνουμε βιβλία στην πυρά;
ΓΕΩΡΓΙΑ ΨΑΡΙΑ

Ο Υπ. Παιδείας, Αντρέας Δημητρίου, ξεκαθάρισε χθες ότι το κείμενο που προκάλεσε τις αντιδράσεις δεν απευθυνόταν στους μαθητές, αλλά στους εκπαιδευτικούς. Πρόκειται για το διήγημα του Νέαρχου Γεωργιάδη «Η τελευταία επιθυμία του Μεμέτη».
Πριν καλά-καλά καταλαγιάσει ο θόρυβος που δημιουργήθηκε για το στόχο της σχολικής χρονιάς -για καλλιέργεια κουλτούρας ειρηνικής συμβίωσης, αμοιβαίου σεβασμού και συνεργασίας Ε/Κ και Τ/Κ- ξέσπασε νέα αντιπαράθεση. Αυτή τη φορά για τον προκαταρκτικό κατάλογο βιβλίων (λογοτεχνία/ποίηση Ε/Κ και Τ/Κ) που ετοίμασε και παρουσίασε στην επιτροπή που χειρίζεται τον στόχο το Υπ. Παιδείας, ως διδακτικό υλικό που μπορεί να αποσταλεί στα σχολεία για προώθηση του στόχου. Την αρχή έκανε ο πρόεδρος της ΠΟΕΔ, Δημήτρης Μικελλίδης, ο οποίος με δηλώσεις του στον «Π» την περασμένη Τετάρτη χαρακτήρισε προκλητικά κάποια από τα κείμενα. Αν και παραδέχθηκε ότι δεν μελετήθηκαν από την ΠΟΕΔ, σημείωσε ότι «κάποια από αυτά είναι προκλητικά. Για παράδειγμα σε κάποιο κείμενο αναφέρεται ότι η μητέρα του Τ/Κ συγγραφέα εκδιώχθηκε από το σπίτι της το 1963 από την ΕΟΚΑ. Σε άλλο οι Ε/Κ αποκαλούνται οι ελληνόφωνοι της Κύπρου, και σε τρίτο ότι η ΕΟΚΑ έδινε οδηγίες να καταστρέφονται τζαμιά. Πρόκειται για διαστρέβλωση της Ιστορίας. Όφειλε το Υπ. Παιδείας να αρκεστεί στη λογοτεχνία και όχι σε θέματα που προκαλούν». Απάντηση στα όσα ο κ. Μικελλίδης κατήγγειλε έδωσε χθες ο ίδιος ο υπ. Παιδείας, Αντρέας Δημητρίου, σημειώνοντας ότι ο πρόεδρος της ΠΟΕΔ «επέλεξε, αντί να είναι εποικοδομητικός, ως μέλος της Επιτροπής προώθησης του στόχου, να δημιουργεί διχαστικό κλίμα εκτός της επιτροπής με δηλώσεις» και τον κάλεσε να αναλάβει τις ευθύνες του καταθέτοντας στην Επιτροπή τις απόψεις του. Σημείωσε ακόμη πως «όλα όσα λέει ο πρόεδρος της ΠΟΕΔ είναι εκτός πραγματικότητας και σίγουρα έξω από το αναμενόμενο για ένα πολύ σοβαρό θέμα» και τόνισε ότι «πρέπει να κατανοήσει ότι είναι πρόεδρος μιας μεγάλης οργάνωσης και θα πρέπει να μην ενεργεί με μεμονωμένους τρόπους». Σε ό,τι αφορά στο κείμενο που αναφέρεται στην ΕΟΚΑ, ο κ. Δημητρίου διευκρίνισε ότι «το κείμενο δεν απευθυνόταν στους μαθητές, αλλά κατατέθηκε εκ μέρους της επιτροπής για να συζητηθεί αν θα αποσταλεί ή όχι». Ερωτηθείς εάν έχει δει το συγκεκριμένο κείμενο, εξήγησε πως το έχει δει και πρόκειται για ένα διήγημα, το οποίο απευθυνόταν στους εκπαιδευτικούς κι όχι στους μαθητές. «Επιτέλους θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η πολιτική λογοκρισίας είναι πολιτική η οποία μας ωθεί και στο παρελθόν», πρόσθεσε. Απαντώντας σε ερώτηση εάν συμφωνεί με αυτά που αναφέρονται στο κείμενο ο κ. Δημητρίου είπε: «Όχι δεν συμφωνώ. Αλλά τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι θα αρχίσουμε να ρίχνουμε βιβλία στην πυρά;».Αντιδράσεις για δύο κείμενα
Δύο ουσιαστικά είναι τα κείμενα που προκάλεσαν την αντίδραση του προέδρου της ΠΟΕΔ, αλλά και της προέδρου της ΟΕΛΜΕΚ, Ελένης Σεμελίδου, η οποία και ζήτησε να μην αποσταλούν στα σχολεία. Σε δηλώσεις της στον «Π» η κ. Σεμελίδου σημείωσε ότι «εντοπίστηκαν σε 2-3 κείμενα ανακρίβειες. Κάποια κείμενα δεν περιλαμβάνονταν στον κατάλογο που μας έδωσε το Υπ. Παιδείας. Για τα άλλα δύο όμως που περιλαμβάνονταν, ζητήσαμε να μην σταλούν γιατί περιέχουν σημεία τριβής και ανακρίβειες και το αίτημα μας έγινε αποδεκτό». Σε ό,τι αφορά στα επίμαχα κείμενα, διευκρινίστηκε ότι πρόκειται για το διήγημα του Νέαρχου Γεωργιάδη «Η τελευταία επιθυμία του Μεμέτη», στο οποίο υπάρχουν δύο αναφορές στην ΕΟΚΑ. Όσο για το επίμαχο σημείο (απόσπασμα), είχε προηγηθεί πρόταση, από πλευράς Υπ. Παιδείας, για αφαίρεση του. Μετά το αίτημα ωστόσο της ΟΕΛΜΕΚ για αφαίρεση ολόκληρου του διηγήματος, το Υπ. Παιδείας συμφώνησε να το αποσύρει. Το δεύτερο κείμενο είναι της Emine Adali και όπως αναφέρθηκε στον «Π», πρόκειται για συνοπτική ιστορική αναδρομή της Τ/Κ λογοτεχνίας. Η ΟΕΛΜΕΚ επιμένει στην απόσυρση και αυτού του κειμένου.Με προσοχή η επιλογή
Παρέμβαση στην κόντρα που ξέσπασε για το θέμα των βιβλίων έκανε χθες και ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής επιτροπής Παιδείας, Νίκος Τορναρίτης στέλνοντας το μήνυμα «σε όλους αυτούς που ασχολούνται με τα αναλυτικά προγράμματα, να μην κατορθώσουν να διχάσουν την ε/κ κοινότητα. Πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί γιατί παίζουν με ευαίσθητες χορδές των συμπολιτών μας». Πρόσθεσε επίσης ότι «είπαμε πολλές φορές ότι ο στόχος για την ειρηνική συμβίωση είναι ωφέλιμος. Από κει και πέρα είπαμε ότι είναι καλό τα παιδιά μας να διδαχθούν και τ/κ λογοτεχνία, τ/κ ποιήματα, όχι όμως και να διδαχθούν τ/κ διαστροφή της Ιστορίας». Από την πλευρά του ο υπεύθυνος του Γραφείου Παιδείας του ΑΚΕΛ, Γιώργος Λουκαΐδης, χαρακτήρισε αδικαιολόγητες τις αντιδράσεις του προέδρου της ΠΟΕΔ, προσθέτοντας ότι δεν γνωρίζει κατά πόσον οι δηλώσεις του εκφράζουν την ΠΟΕΔ, ή εάν αφορούν μόνον τον ίδιο προσωπικώς. Με χθεσινή γραπτή ανακοίνωση του ο αντιπρόεδρος της ΠΟΕΔ, Λάζαρος Αβραάμ, διαχώρισε πάντως τη θέση του από τις δηλώσεις του κ. Μικελλίδη, τονίζοντας ότι «όφειλε να αναφέρει ότι αυτά που είπε ήταν καθαρά προσωπικές του απόψεις».

ΓΕΩΡΓΙΑ ΨΑΡΙΑ
Κωδικός άρθρου: 829473
ΠΟΛΙΤΗΣ - 25/10/2008, Σελίδα: 24

Ποιους βοηθάνε τέτοιες απόψεις???? Αν κάποιοι συμφωνούν πράγματι με τις παρακάτω θέσεις, μάλλον, θα εισηγηθούν επίσημα την καλλιέργεια του μίσους.

απόσπασμα από άρθρο ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΠΑΠΑΣΤΥΛΙΑΝΟΥ - Σημερινή 24/10/2008

...
«ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΔΕΝ ΜΑΣ ΔΙΝΕΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΝΑ ΕΛΠΙΖΟΥΜΕ»

Καταπέλτης είναι ο Πρόεδρος της Παγκύπριας Συνομοσπονδίας Γονέων Δημοτικής Εκπαίδευσης Νεοκλής Παπαθεοδούλου. Εκφράζει τις επιφυλάξεις του για το στόχο του Υπουργείου Παιδείας και διερωτάται τι έκαναν οι Τουρκοκύπριοι από την πλευρά τους έναντι του τουρκικού καθεστώτος. Καταθέτοντας τις απόψεις της Συνομοσπονδίας ενώπιον της Επιτροπής, σημειώνει μεταξύ άλλων: «Το Υπουργείο, στην εγκύκλιό του, με θέμα 'στόχοι σχολικής χρονιάς 2008-2009', ως πρώτο στόχο αναφέρει ότι 'η καλλιέργεια κουλτούρας ειρηνικής συμβίωσης είναι βασική προϋπόθεση για να λειτουργήσει στην πράξη η λύση που ενδεχομένως θα προκύψει από την πολιτική διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη».«ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΩΣ». Και αν ενδεχομένως, οι Τουρκοκύπριοι ναυαγήσουν τις συνομιλίες; Η λέξη ενδεχομένως αποδεικνύει πόσο άκαιρη είναι η εξαγγελία αυτού του στόχου. Θέση την οποία είχαμε αναφέρει στην πρώτη τοποθέτησή μας ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παιδείας.«Κάθε κοινώς αποδεχτή λύση έχει προϋπόθεση για την επιτυχία της, τον αλληλοσεβασμό και την εποικοδομητική συνεργασία».Ομολογουμένως συμφωνούμε απόλυτα με τα πιο πάνω και χαιρετίζουμε μια κοινώς αποδεχτή λύση. Οι Τουρκοκύπριοι όμως δεν δείχνουν να συμμερίζονται αυτές τις απόψεις.- Μήπως οι Τουρκοκύπριοι έχουν σταματήσει να σφετερίζονται τις περιουσίες των προσφύγων;- Μήπως έχουν ορθώσει το ανάστημα ενάντια στην Τουρκία και ζητούν δίκαιη λύση του Κυπριακού Προβλήματος κι εμείς δεν το έχουμε αντιληφθεί, ή απλά βολεύονται με την κατοχή;- Μήπως οι Τουρκοκύπριοι έχουν συμβάλει με οποιοδήποτε τρόπο στην άρση της κατάφωρης αδικίας των Ελληνοκυπρίων, που για 34 τώρα χρόνια βιώνουν ως θύματα της τουρκικής κατοχής;- Δυστυχώς, η μόνη μέχρι τώρα διαπίστωση είναι ότι οι Τουρκοκύπριοι καρπούνται όλων των ωφελημάτων που παρέχει η Κυπριακή Δημοκρατία αλλά και η Ευρωπαϊκή Ένωση στην οποία η Κύπρος ανήκει.Κατά συνέπεια δεν θέλουμε να πιστεύουμε ότι ο σκοπός του στόχου αυτού είναι ο αποπροσανατολισμός των παιδιών και η μείωση του αγωνιστικού φρονήματος.Προπάντων δεν πρέπει να δημιουργήσουμε σύγχυση στα παιδιά με την εν μία νυκτί αναίρεση του 'Δεν ξεχνώ και αγωνίζομαι' ή στο ότι η τουρκική εισβολή ήταν μια ειρηνική αποστολή.Για να μπορέσουν τα παιδιά να κατανοήσουν το πώς φθάσαμε στο 1974, (γιατί από εκεί ξεκίνησαν τα σημερινά πολιτικά και κοινωνικά προβλήματα του τόπου μας) πρέπει πρώτιστα να διδαχθούν τα σωστά ιστορικά γεγονότα της Κύπρου από το 1570 μέχρι το 1974. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στα γεγονότα που συνέβησαν στον τόπο μετά το 1821, 1878, το 1931 και ιδιαίτερα το 1950.Πρέπει η ιστορία να διδαχθεί, χωρίς παραποίηση για να μπορέσουν τα παιδιά μας να αντιληφθούν και να μάθουν από τα λάθη των προγόνων τους.Να αποκτήσουν κριτική σκέψη και να καθορίσουν το μέλλον τούτου του τόπου, το μέλλον το δικό τους.Πρέπει επίσης να τονισθεί ο δυσμενής ρόλος των Άγγλων, Αμερικανών, τα λάθη των Ελληνικών και των Τουρκικών Κυβερνήσεων αλλά και τα λάθη των Ελληνοκυπριακών και Τουρκοκυπριακών ηγεσιών που μας οδήγησαν στην καταστροφή του 1974.Η καλλιέργεια κουλτούρας ειρηνικής συμβίωσης και αμοιβαίου σεβασμού στα παιδιά έχει απόλυτη σχέση και με την ίδια ανάλογη καλλιέργεια και προς τους ίδιους τους γονείς. Η ίδια κουλτούρα που η δική μας πλευρά θα προσπαθήσει να καλλιεργήσει μέσω της παιδείας αλλά και της κοινωνίας τούτου του τόπου πρέπει να καλλιεργηθεί και από την άλλη πλευρά, με τον ίδιο ρυθμό και την ίδια κατανόηση αλλά και τους ίδιους στόχους.Δεν μπορούμε να λέμε ότι ανάλογη θα είναι και η συμπεριφορά των Τουρκοκυπρίων. Το παρελθόν δεν μας δίνει το δικαίωμα να ελπίζουμε».

Γιατί συνάδελφοι συνδικαλιστές της Αλλαγής γράφετε ως αππωμένα μειράκια;;

α ) "Οι κυβερνώντες θέλουν να αλλοιώσουν τη σχολική ιστορία"
από πού βγάλατε αυτό το συμπέρασμα;
β) "γιατί έχει στοιχεία σωβινιστικά"
Μείζον Ελληνικό Λεξικό σωβινισμός: "εξύμνηση κάθε όψης της εθνικής ζωής
και η υποτίμηση και καταπολέμηση κάθε ξένου στοιχείου."
γ) Ποιος από τους "κυβερνώντες" κάλεσε τους μαθητές να περάσουν στα κατεχόμενα;;
δ) Προτιμάτε τους πολιτικοποιημένους νέους ή τους χούλιγκαν νέους;
ε) Στον καταρτισμό νέων αναλυτικών συμμετέχουν και εκπαιδευτικοί
στ) "πίστη και σεβασμό στο σύνταγμα " το οποίο προβλέπει δύο επίσημες γλώσσες ελληνική και τουρκική και το οποίο τσαλακώθηκε κυριολεκτικά από σωβινιστικές ενέργειες οι οποίες προήλθαν από το συγκεκριμένο χώρο ...
ζ) Η γνήσια ελληνική και ουμανιστική παιδεία δεν έρχεται σε αντιπαράθεση με την ευρωπαϊκή, αντέχει την άλλη άποψη -που είναι προϋπόθεση της επιστημονικής γνώσης- σέβεται τον κάθε άνθρωπο και καλλιεργεί τον διάλογο.
η) "Να αντισταθούν στην ιδεολογική, πολιτική και κομματική χειραγώγηση της παιδείας μας" Δηλαδή μέχρι τώρα όλα πήγαιναν κατ' ευχήν και τώρα τίθενται εν αμφιβόλω... Ήμαρτον Κύριε ... αλλά τι να πει κανείς για ανθρώπους που αντί να βουτούν την πέννα στο μυαλό, δυο φορές, πριν γράψουν, επιλέγουν(;) να εκφράζονται ως αππωμένα μειράκια.

Εγχειρίδιο Πηγών Ελληνική Ιστορία 1750 έως 1923 (και Διαφωτισμός)

Υπάρχει στις βιβλιοθήκες των Λυκείων, σε γραφεία συντονιστών και σε κάποιες αίθουσες Ιστορίας .

Συγγραφείς: Βώρος, Οικονομοπούλου, Ασημομύτης, Δημακόπουλος, Κατσουλάκος

ΟΕΔΒ Έκδοση ΙΓ΄ 1994

15η Πηγή Μακρυγιάννης 1843 - Σεφέρης 1944

Την ίδια κατάσταση, στην οποία βρίσκονταν οι αγωνιστές του '21, θα διεκτραγωδήση ο Μακρυγιάννης και στον Όθωνα, όταν θα τον επισκεφθή λίγες μέρες μετά από την επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου του 1843; «Αυτός ο τόπος, η πατρίδα μας, οπού βασιλεύεις, ήταν πρώτα ρουμάνι, ότ’ είχε γίνει βάλτος τόσα χρόνια, κι’ έκαμεν πολλά άγρια δέντρα και παλιοχόρταρα, κι’ ένα μέρος από μας τους ντόπιους κι’ από τα έξω μέρη πολλοί αγαθοί άνθρωποι πήραν τα τζαπιά, τα τζεκούρια, τα φτυάρια κι’ έκοψαν όλες αυτές τις ακαθαρσίες και δούλεψαν αυτόν τον τόπο και δίνει τώρα σοδήματα, καρπούς και φρούτα αξιόλογα. Εκείνοι οπού αγωνίστηκαν, από μέσα κι’ απ' όξω, λίγοι ήταν και χάθηκαν οι περισσότεροι, κι’ όσοι μείναν πολλοί από αυτούς γκεζερούν [=«πλανώνται ασκόπως»] ξυπόλυτοι και γυμνοί μέσα στα σοκάκια αυτηνής της πατρίδας τους και οι χήρες κι’ αρφανά των αγωνιστών διακονεύουν και οι νιές τους πατούνε οι διαφταρμένοι την τιμή τους στανικώς να φάνε κομμάτι ψωμί. Λίγοι αγωνιστήκαμεν -εις τον καρπόν πολλοί πλάκωσαν και παίρνουν το ξύλο και βαρούνε τους αγωνιστάς.» Ποτές δικαιοσύνη δεν είδαμεν -κι όλο συχνούς εφύλιους πολέμους και σκοτωμούς. Χάθηκαν δι’ αυτά τα καλύτερα παλληκάρια κι έπαθε και παθαίνει η πατρίδα όσα δεν έπαθε από τους Τούρκους...»
«Λίγοι αγωνιστήκαμεν -εις τον καρπόν πολλοί πλάκωσαν».
Φαινόμενο που επαναλαμβάνεται. Στις παραμονές της απελευθέρωσης του τόπου από την γερμανική κατοχή, ο Γιώργος Σεφέρης θα μας μιλήση στο ποίημα του Τελευταίος σταθμός [Cava dei Tirreni, 5 Οκτωβρίου '44] για την ιδιοτέλεια να καρπωθείς το αίμα των άλλων (στ. 45 -αμέσως έπειτα από τον στίχο που ενσωματώνει την έκφραση «δόλο και απάτη» του Μακρυγιάννη).
Η Ιδιοτέλεια αυτή στρέφεται σε πολλούς στόχους, από την ιδιοποίηση της αγωνιστικής τιμής ως την κάρπωση υλικών ωφελημάτων. Στενότερη και σαφέστερη σημασία αποκτά ο στόχος στο σατιρικό δίδυμο του «Τελευταίου σταθμού», που είναι το ποίημα «Το απομεσήμερο ενός φαύλου»[Cava dei Tirreni, 7.10.1944] (στίχ. 29-36):Μαυραγορίτες από τα Νάφια,της προσφυγιάς μας άθλια συνάφια,γύφτοι ξετσίπωτοι κι’ αρπαχτικοί, λένε, πατρίδα, πως πάνε εκείστα χώματά σου τα λαβωμένα γιατί μαράζωσαν, τάχα, στα ξένα και δεν μπορούνε χωρίς εσέ- οι φαύλοι: τρέχουνε για το λουφέ.
Αλλά τα σχετικά με το θέμα μας αποσπάσματα των «Απομνημονευμάτων» του Μακρυγιάννη είναι, επαναλαμβάνω, πάρα πολλά. Θα τελειώσω με ένα τμήμα από την «Διαθήκη» του, γραμμένην τα μεσάνυχτα της 2ας Σεπτεμβρίου 1843:
«Κύριε παντοδύναμε! Εσύ, Κύριε, θα σώσης αυτό το αθώο έθνος. Είμαστε αμαρτωλοί, είσαι Θεός! Ελέησέ μας, φώτισέ μας, ένωσέ μας και κίνησέ μας αναντίον του δόλου και της απάτης, της συστηματικής τυραγνίας της πατρίδος και θρησκείας. Εις δόξα σου, Κύριε, σηκώνεται απόψε η σημαία της λευτεριάς αναντίον της τυραγνίας! Πατριώτες! Πεθαίνω δια την πατρίδα. Στέκω είς τον όρκον μου τον πρώτον. Δεν μπορώ, πατρίδα, να σε βλέπω τοιούτως και των σκοτωμένων τα παιδιά και οι γριγές να διακονεύουν και τις νιές να τις βιάζουν διά κομμάτι ψωμί εις την τιμή τους οι απατεώνες της πατρίδος. Γιομάτες οι φυλακές από αγωνιστάς και στα σοκάκια σου διακονεύουν αυτήνοι οι αγωνισταί, οπού χύσανε το αίμα τους δια να ξαναειπωθή «πατρίδα Ελλάς». Είτε ελευτερία κατά τους αγώνες μας και θυσίες μας, είτε θάνατος σ' εμάς!..».

Π. Μαστροδημήτρης "H μετεπαναστατική τύχη των αγωνιστών του '21 " Από το περ. ΕΠΟΠΤΕΙΑ Νο 91, έτος 1984, σσ. 543-558.

14η πηγή Ο Μακρυγιάννης για την συμπεριφορά των αδελφών του Κυβερνήτη και των αρχόντων.

Κρίνοντας την πολιτική συμπεριφορά του Ιωάννη Καποδίστρια -και των αδελφών του Βιάρου και Αυγουστίνου (1828 κ.ε.)-, απέναντι στους πολεμιστές του '21, ο Μακρυγιάννης προσθέτει και τα επόμενα: «... Και τέλος πάντων, πατρίδα, αυτήνοι κατατρέχονται από τους Εκλαμπρότατους, από τους Εξοχώτατους, από τον Κυβερνήτη σου κι’ αδελφούς του. Ο Αγουστίνος κι’ ο Βιάρος αυτήνων των σκοτωμένων τις γυναίκες και κορίτζα κυνηγούν. Αυτούς τους αγωνιστάς κατατρέχουν και τους λένε να πάνε να διακονέψουν «Ποιος σας είπε, τους λένε, να σηκώσετε άρματα να δυστυχήσετε;» (...). Έμειναν οι αγωνισταί διακονιαραίοι, τους κατατρέχει ο Κυβερνήτης μας κι’ο Αυγουστίνος κι’ ο Βιάρος• καταφρονούν όλους αυτούς και βαθμολογούνε πολλούς, οπούπαιζαν το μπιλιάρδο μέσα στους καφενέδες και τώρα είναι σπιγούνοι του Κυβερνήτη και των αλλουνών. Αυτήνοι βαθμολογώνται, αυτήνοι πλερώνονται βαριούς μιστούς. Οι αγωνισταί δυστυχούν. Των σκοτωμένων τις φαμελιές όποια είναι νέα την θέλει ο τάδε, σα να λέμε ο Βελήπασας, ο Μουχτάρ-πασάς, ότι δεν έχει η φτωχή να φάγη. Λευτερώθηκαν κάμποσες σκλάβες Μισολογγίτισσες κι’ από άλλα μέρη (τις λευτέρωσαν οι φιλάνθρωποι) και διακονεύουν εδώ εις τ’ Άργος και εις τ’ Αναπλιού τους δρόμους.
Των αγωνιστών οι άνθρωποι διακονεύουν και γυρεύουν να πάνε πίσου εις τους Τούρκους. Τους είχανε αυτήνοι σκλάβους, τους ντύνανε, τους συγυρίζανε και τρώγαν. Εις την πατρίδα τους ξυπόλυτοι και γυμνοί διακονεύουν. Από όλα αυτά, καημένη πατρίδα, δεν θα σωθούνε τα δεινά σου, ότι σιδερώνουν την αρετή [= «βάνουν την αρετή στα σίδερα», καταδυναστεύουν τους αγαθούς] εκείνοι οπού σε κυβερνούσαν και σε κυβερνούν, και τώρα κατατρέχουν το δίκαιον και την αλήθειαν και με ψέματα θέλουν και με σπιγούνους να σε λευτερώσουνε
• μήτε τώρα είσαι καλά, μήτε δια τα μέλλοντά σου, με τους ανθρώπους οπού σε τριγυρίζουν, πολιτικούς, σπιγούνους και τοιούτους αξιωματικούς». Ότι οι ηθικές εκτροπές δεν αποτελούν τυχαία φαινόμενα, αλλά γεννιούνται από τις συγκεκριμένες κοινωνικές συνθήκες και από τα πρότυπα ζωής που παρέχει στο λαό η συμπεριφορά της εξουσίας είναι απόλυτα συνειδητό στον Μακρυγιάννη• όπως και το ότι ο αμοραλισμός στο κοινωνικό επίπεδο υπονομεύει την εθνική ανεξαρτησία: «Όλα τα είχαμεν, σπιγούνους δεν είχαμεν τώρα έγιναν οι περισσότεροι Έλληνες. Και δεν έγιναν μόνοι τους, τους κάνεις η Εξοχότη σου, ο Βιάρος, ο Αγουστίνος δίνοντάς τους βαθμούς, θέσες, χρήματα, βαργιές πλερωμές ανθρώπων οπού δεν έχουν δικαιώματα. Των αγωνιστών πολλών τους λέτε• «Σύρτε διακονέψετε». Τότε όλοι θα γενούν σπιγούνοι. Κι αυτό το σκολείον θα φάγη την λευτεριά μας• κι αυτήνη την λευτερίαν, Κυβερνήτη μου, δεν την ηύραμεν εις το σοκάκι και δεν θα μπούμεν εύκολα πίσου εις του αυγού το τζόφλιο, ότι δεν είμαστε πουλάκι να χωρέσουμεν πίσου, εγίναμε πουλί και δεν χωρούμεν».
Σε άλλο σημείο ο Μακρυγιάννης προσδιορίζει με λίγες καίριες λέξεις την κοινωνική αντίθεση που είχε δημιουργηθή αργότερα (στα 1833) ανάμεσα στους άρχοντες και στους αγωνιστές του '21 με τα ακόλουθα λόγια: «-και σ’ αυτήνη την γης οπού ζυμώσαμεν με το αίμα μας θέλουν να μας θάψουν αδίκως και παράωρα όσοι μας κάναν σίγρι [=μας κοίταζαν] από μακριά, όταν κιντυνεύαμεν. Μας πήραν την ματοκυλισμένη μας γης, την αγόρασαν από ΄να γρόσι το στρέμμα, και βάλαν εμάς με τ’ αλέτρι και τραβούμεν το γενί [=το υννί] και βγάνομεν των συγγενών μας τα κόκαλα, και οι αφεντάδες μας περπατούνε με τις καρότζες τους, και οι αγωνισταί δεν έχουν ούτε γουμάρι, και ξυπόλυτοι και γυμνοί διακονεύουν εις τα σοκάκια».

13η Πηγή - Ποίημα του 1831 - Η μετεπαναστατική μοίρα των αγωνιστών

Ο ΨΩΜΟΖΗΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ(Τον Ιούνιον του 1831)



Ένας γέρος στρατιώτης με του ζήτουλα τον δίσκο,

Στο ραβδί ακουμβισμένος και με το σακκί στον ώμο,

Έλεγε σ’ ένα παιδάκι που του έδειχνε τον δρόμο

•Μη, παιδάκι μου, μην τρέχης και πολύ οπίσω μνήσκω

•Εσύ είσ’ ευτυχισμένο... τα ματάκια σου τα έχεις,

Γερά έχεις ποδαράκια, κ’ ελαφρό σαν λάφι τρέχεις...

Εγώ έχασα το φως μου στου Μεσολογγιού την πόλι,

Και το ένα μου ποδάρι με το άρπαξε το βόλι.



Πού να είμασθε, παιδί μου;... Είναι νύκτα;... Είναι μέρα;

- Νύκτα είναι... Στο Ανάπλι εζυγώσαμε, πατέρα.-

Στο Ανάπλι! -Κλαίεις, γέρο; -Τα παλιά μου ενθυμούμαι...

Τ’ ήμουν πρώτα, τ’είμαι τώρα στέκουμαι και συλλογούμαι...Στο Ανάπλι!!!

Εγώ πρώτος και με το σπαθί στο στόμα

Πήδησα στο Παλαμίδι

•Από ένα σ’ άλλον βράχο πρώτα ρίπτουμουν σαν φίδι,

Και σηκώνω μόλις τώρα το βαρύνεκρό μου σώμα.



Ετυφλώθηκα. Δεν βλέπω της Ελλάδος τα βουνά,

Κι’ ο ελεύθερός της ήλιος στα ματάκια μου δεν λάμπει...

Δενδροσκέπαστοι, ωραίοι κ’αιματοβρεμένοι κάμποι,

Σ’εσάς τώρα κόσμος άλλος ζωήν ήσυχη περνά.

Εγώ μόνος, για να ζήσω, τρέχω και ψωμοζητώ

•Στα ερημοκλήσια μέσα και στους δρόμους ξενυκτώ.

Παντού είμαι απορριμένος•

Ξένος είμαι στην Ελλάδα, και στο σπήτι μ’είμαι ξένος.

Όλος άλλαξε ο κόσμος, και την σήμερον ημέρα

Τα παιδιά εις την Ελλάδα δεν γνωρίζουν τον πατέρα.

Ταις θυσίαις, τους αγώνας ξέχασαν των παλαιών,

Και τον Πλούτον έχουν όλοι δια μόνον τους θεόν.

Προσπαθώ του κάκου ναύρω έναν φίλο του παλιού μας,

Του ηρωικού καιρού μας.

Άλλοι πέθαναν, και άλλοι ζουν απ’ όλους ξεχασμένοι

Όπου κι’ αν σταθώ με σπρώχνουν, με περιγελούν οι ξένοι.

... ...



Αλέξανδρος Σούτσος (1803-1863)



«Πανόραμα της Ελλάδος, ή συλλογή ποικίλων ποιηματίων».

Υπό Αλεξάνδρου Σούτσου. Μέρος πρώτον. Εν Ναυπλίω 1833, σσ. 20-22.