13η Πηγή - Ποίημα του 1831 - Η μετεπαναστατική μοίρα των αγωνιστών

Ο ΨΩΜΟΖΗΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ(Τον Ιούνιον του 1831)



Ένας γέρος στρατιώτης με του ζήτουλα τον δίσκο,

Στο ραβδί ακουμβισμένος και με το σακκί στον ώμο,

Έλεγε σ’ ένα παιδάκι που του έδειχνε τον δρόμο

•Μη, παιδάκι μου, μην τρέχης και πολύ οπίσω μνήσκω

•Εσύ είσ’ ευτυχισμένο... τα ματάκια σου τα έχεις,

Γερά έχεις ποδαράκια, κ’ ελαφρό σαν λάφι τρέχεις...

Εγώ έχασα το φως μου στου Μεσολογγιού την πόλι,

Και το ένα μου ποδάρι με το άρπαξε το βόλι.



Πού να είμασθε, παιδί μου;... Είναι νύκτα;... Είναι μέρα;

- Νύκτα είναι... Στο Ανάπλι εζυγώσαμε, πατέρα.-

Στο Ανάπλι! -Κλαίεις, γέρο; -Τα παλιά μου ενθυμούμαι...

Τ’ ήμουν πρώτα, τ’είμαι τώρα στέκουμαι και συλλογούμαι...Στο Ανάπλι!!!

Εγώ πρώτος και με το σπαθί στο στόμα

Πήδησα στο Παλαμίδι

•Από ένα σ’ άλλον βράχο πρώτα ρίπτουμουν σαν φίδι,

Και σηκώνω μόλις τώρα το βαρύνεκρό μου σώμα.



Ετυφλώθηκα. Δεν βλέπω της Ελλάδος τα βουνά,

Κι’ ο ελεύθερός της ήλιος στα ματάκια μου δεν λάμπει...

Δενδροσκέπαστοι, ωραίοι κ’αιματοβρεμένοι κάμποι,

Σ’εσάς τώρα κόσμος άλλος ζωήν ήσυχη περνά.

Εγώ μόνος, για να ζήσω, τρέχω και ψωμοζητώ

•Στα ερημοκλήσια μέσα και στους δρόμους ξενυκτώ.

Παντού είμαι απορριμένος•

Ξένος είμαι στην Ελλάδα, και στο σπήτι μ’είμαι ξένος.

Όλος άλλαξε ο κόσμος, και την σήμερον ημέρα

Τα παιδιά εις την Ελλάδα δεν γνωρίζουν τον πατέρα.

Ταις θυσίαις, τους αγώνας ξέχασαν των παλαιών,

Και τον Πλούτον έχουν όλοι δια μόνον τους θεόν.

Προσπαθώ του κάκου ναύρω έναν φίλο του παλιού μας,

Του ηρωικού καιρού μας.

Άλλοι πέθαναν, και άλλοι ζουν απ’ όλους ξεχασμένοι

Όπου κι’ αν σταθώ με σπρώχνουν, με περιγελούν οι ξένοι.

... ...



Αλέξανδρος Σούτσος (1803-1863)



«Πανόραμα της Ελλάδος, ή συλλογή ποικίλων ποιηματίων».

Υπό Αλεξάνδρου Σούτσου. Μέρος πρώτον. Εν Ναυπλίω 1833, σσ. 20-22.

Ενα νέο φιλολογικό ιστολόγιο

Είναι ο νέος διαδικτυακός τρόπος επικοινωνίας και εκτόνωσης;
Ας πούμε, προσπάθεια ελεύθερης έκφρασης.Εύα

http://evaneocleousblogcom-eva.blogspot.com/

Άκαιρη και αστήριχτη εθνικιστική έξαρση

Είναι με μεγάλη θλίψη που παρακολουθώ τις τελευταίες ημέρες στα ΜΜΕ την αντιπαράθεση από τη μια για το στόχο της σχολικής χρονιάς, (καλλιέργεια κουλτούρας ειρηνικής συμβίωσης Ε/κυπρίων και Τ/κυπρίων) και από την άλλη για τη συγγραφή νέων βιβλίων Ιστορίας της Κύπρου.
Άκαιρη, ακατανόητη και αστήριχτη έξαρση εθνικισμού!
Επειδή ζω σ’ αυτό τον τόπο εδώ και μισό αιώνα, είχα την ατυχία να βιώσω τη σύγχρονη τραγική ιστορία με αποκορύφωμα τις σκληρές μνήμες του προδομένου καλοκαιριού του 74, που μας οδήγησε στην κατοχή της μισής πατρίδας, στον ξεριζωμό διακοσίων χιλιάδων συμπατριωτών μας, στο θάνατο και την καταστροφή. Είμαι ανάμεσα σ’ αυτούς που περίμεναν να γυρίσει πίσω ο αγνοούμενός τους, που τον έψαχναν στα λεωφορεία, όταν έφερναν στην Ξενοδοχειακή Σχολή τους αιχμαλώτους, που έβλεπαν με προσοχή κάθε φωτογραφικό ή κινηματογραφικό υλικό, που κρατούσαν για χρόνια μια φωτογραφία του στην τσέπη, μπας και χρειαστεί να ρωτήσουν κάποιον. Τώρα βέβαια ξέρω πως αν φανώ «τυχερή» θα με φωνάξουν μια μέρα για να μου αναγγείλουν την ταυτοποίηση των οστών του νεκρού αδερφού μου. Πώς θα τον πουν και «ήρωα» το ξέρω κι αυτό! Και θα ταφεί με τις «δέουσες τιμές» Τη μέρα της εισβολής απολυόταν! Θα έφευγε για σπουδές…Αχ, καημένες μανάδες, αχ, καημένοι πατεράδες! Αχ, προδομένη,μοιρασμένη πατρίδα!
Είμαι καθηγήτρια ελληνικής φιλολογίας, γιατί αγάπησα απ’ τα μαθητικά θρανία αυτή την ειδικότητα που αναπλάθει, μεταδίδει, καλλιεργεί, διατηρεί και παραδίδει στη νέα γενιά τις πολύτιμες αξίες του ελληνικού πολιτισμού! Οι Ρωμιοί γονείς μου, με τις αριστερές ιδέες, με ανάθρεψαν με το «μεροκάματο της ψυχής», με μεγάλωσαν με την ελληνική παράδοση, με γαλούχησαν με ανθρωπιά, ταπεινοφροσύνη, αγάπη και αλληλεγγύη για τους αδικημένους του κόσμου. Μ’ έμαθαν πως τους ανθρώπους τους ενώνουν πιο πολλά απ’ όσα τους χωρίζουν! «εκεί που είναι ο πόνος και ο ιδρώτας και τα δάκρυα, εκεί δεν είναι ο άνθρωπος;»(Στρ. Τσίρκα , Αριάγνη)
Τη σύγχρονη ιστορία του τόπου μου δεν τη διδάχτηκα ποτέ. Η διδακτέα ύλη περιλάμβανε εν συντομία και παρατάξει την αρχαία, ρωμαϊκή, βυζαντινή και μεσαιωνική εποχή, και με μεγαλύτερη συντομία τη νεότερη περίοδο από τη Φραγκοκρατία μέχρι την Αγγλοκρατία, με έμφαση στον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ του 55. Έμαθα όμως, βιώνοντας και μελετώντας τη σύγχρονη πορεία του αγώνα αυτού του λαού και εννοώ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΤΟΥ ΛΑΟΥ, πως τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα των αποικιοκρατών και των συμμάχων τους, δεν επέτρεπαν την ομαλή, φιλειρηνική συμβίωση Ελλήνων και Τούρκων Κυπρίων, γιατί δεν ήθελαν ένα νησί με τόσο σημαντική στρατηγική θέση έξω από τον απόλυτο έλεγχό τους. Δεν ήθελαν να φύγουν ποτέ και τα κατάφεραν με τον πιο απλό και ανώδυνο γι’ αυτούς τρόπο: έσπειραν τα ζιζάνια του σοβινισμού, της μισαλλοδοξίας, της εθνοκαπηλείας και της διαίρεσης ανάμεσα στις δύο κοινότητες, ακόμα και τον εμφύλιο σπαραγμό. Τα κατάφεραν μια χαρά! Εξουδετέρωσαν τον απελευθερωτικό αγώνα, επέβαλαν τη λύση της Κυπριακής Ανεξαρτησίας με όλα τα διαιρετικά στοιχεία που μπορούσαν να χωρέσουν, προκάλεσαν την τουρκοκυπριακή ανταρσία και την πράσινη γραμμή, συντήρησαν και φούντωσαν το σοβινισμό και τις συγκρούσεις, προετοίμασαν τα σχέδια της εισβολής για τη διχοτόμηση και με τη βοήθεια του προδοτικού πραξικοπήματος άνοιξαν την κερκόπορτα .
Λυπάμαι πολύ που ξανακούω να παίζει το ίδιο βιολί, του εθνικιστικού, στείρου, φοβισμένου και καταστροφικού παροξυσμού. Σαν να ζω πριν την εισβολή του Αττίλα! Δεν περίμενα ποτέ πως θα ξαναζούσα εθνικιστικές ενορχηστρωμένες εξάρσεις και άκρατους αφορισμούς ! Σαν να μην έζησαν κι αυτοί όλα αυτά που πέρασε ο τόπος μας. Σαν να μη συνέβη τίποτα απ’ όλα αυτά.!
.«Δέκα χιλιάδες μέλισσες έστειλε ο Ονήσιλος/ Κι όλες ψοφήσανε πάνω στο παχύ μας δέρμα/Χωρίς τίποτα να νιώσουμε» (ΟΝΉΣΙΛΟΣ, Π.Μηχανικού)
Χρειαζόμαστε νέα βιβλία Ιστορίας; Όλοι συμφώνησαν για την ανάγκη της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης. Όλοι παραδέχονται πως η Εκπαίδευση σήμερα έχει να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις και τα στοιχήματα της παγκοσμιοποίησης, της ελεύθερης διακίνησης ανθρώπων, ιδεών και αγαθών, της πολυπολιτισμικής κοινωνίας, της παντοκρατορίας της τεχνολογίας και των πολυεθνικών μεγαθηρίων που καθορίζουν την τύχη του πλανήτη μας!
Η επόμενη γενιά, δηλαδή τα ίδια τα παιδιά μας, θα πρέπει να προχωρήσει θωρακισμένη με τη γνώση και τη μόρφωση , με ανοικτούς ορίζοντες , με κριτική σκέψη και ανεκτικότητα . Ποιος μένει στο περιθώριο και χάνει πατρίδες τελικά; Ποιος ταμπουρώνεται σε εθνικιστικά κάστρα και πολεμίστρες που ούτε καν ο ίδιος έκτισε; Αυτός που δε διδάσκεται απ’ την ιστορία του. Αυτός που επαναλαμβάνει τα λάθη του, αυτός που προτιμά να επιβιώνει πουλώντας και αγοράζοντας παραμυθιασμένους οπαδούς.Πέρσι στόχος της χρονιάς ο διαπολιτισμικός διάλογος: να γνωρίσουν οι μαθητές μας τη γαλλική, την αγγλική την ιταλική την ισπανική, τη γερμανική, τη γεωργιανή, τη ρωσική, την ινδική, την κινεζική και δεν ξέρω ποια άλλη, όχι όμως την τουρκοκυπριακή!
Έχω ένα όραμα που δε θα μπορέσει κανένας σοβινιστής να μου το εξανεμίσει: να καλλιεργήσω ανοικτά μυαλά, αξίες και αρχές που ξεπουλήθηκαν στην ευμάρεια, τον υλισμό, τον αμερικανισμό. Ανθρώπους με κεφαλαίο Α ,που θα αντιστέκονται σε εισβολές και χειραγωγήσεις , που θα γνωρίζουν την ταυτότητά τους, που θα αποφασίζουν για τον εαυτό τους και θα αγωνίζονται για κάθε μορφής ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ.
Ποιος είπε ποτέ ότι υπάρχει πρόθεση να διαστρεβλωθεί η ιστορική ΑΛΗΘΕΙΑ; Αν υπάρξει τέτοια Ιστορία, να είστε σίγουροι πως δε θα τη διδάξουν οι Φιλόλογοι και θα με βρείτε στην πρώτη γραμμή της δυναμικής αντίδρασης. Οφείλω όμως να τα λέω όλα στους μαθητές μου και όχι τα μισά, να τους προβληματίσω και να ασκήσω την κρίση τους , να τους μάθω να ακούν και την άλλη άποψη, να σκέφτονται, να συζητούν και να αποφασίζουν.
Και το θέλω πολύ πριν πεθάνω να διακινηθώ μέσα στο νησί μου, χωρίς να δίνω λογαριασμό σε κανένα ψευδοαστυνομικό. Θέλω να δω μια ελεύθερη Κύπρο απ’ άκρη σ’ άκρη, χωρίς κατοχικούς στρατούς! Κι ένα λαό ΕΛΕΥΘΕΡΟ!
Δε θέλω να μείνω «καταραμένη απ’ τον Ονήσιλο»!( Ονήσιλος, Π. Μηχανικού)

Ειρήνη Ασιήκκαλη, Φιλόλογος
Λευκωσία 2008

Συνάδελφοι "θάβουμε" το μάθημα Ιστορίας Κατεύθυνσης

Εγώ, αγαπητοί φίλοι και συνάδελφοι, το μόνο που κατάλαβα πέραν πάσης αμφιβολίας και συζήτησης είναι ότι με το βιβλίο αυτό θάβουμε το μάθημα Ιστορίας Κατεύθυνσης, αλλά και την καλλιέργεια ιστορικής κρίσης.Εξηγώ: γιατί έχουμε ένα εγχειρίδιο περιληπτικής απόδωσης και καταγραφής γεγονότων που χρειάζεται να το αποσαφηνήσεις ως καθηγητής που διδάσκει τους μαθητές, να το ταξινομήσεις (προσέξτε τις παλινδρομήσεις εσωτερικά μέσα σε κάθε κεφάλαιο!), να το διευρύνεις με πηγές κι επιπλέον πληροφορίες, με υλικό και συζήτηση στην τάξη.Πράγμα που εναπόκειται στον κάθε διαδάσκοντα. Και θα λειτουργούσε θαυμάσια η πρωτοβουλία του εκπαιδευτικού, αν δεν υπήρχε η λαιμητόμος των Παγκύπριων και Εισαγωγικών Εξετάσεων! Άσε που προσπαθούν να "πιάσουν στροφές" και τα φροντιστήρια, για να ξεπεράσουν τη σχολική ταχύτητα: κυριολεκτικά ντομπάρουν τους μαθητές μας, οι οποίοι προσπαθούν να καταλάβουν το πιο απλό και κυρίως ζητούμενο: πάνω σε ποια ύλη θα εξεταστούν;! Μπάχαλο δηλαδή!Τελικά η οπισθοδρόμηση θα είναι μεγάλύτερη απ' όση νομίζουμε: πάμε πάλι σε μια αποστήθιση του κειμένου και οι πηγές (του βιβλίου) απλά συμπληρώνουν γνώσεις προς εξέταση, όχι προς κρίση ( βλέπε δειγματικό εξεταστικό)!



Ειρήνη Ασίηκαλη, διδάσκουσα Ιστορία Κατεύθυνσης σε τμήμα της Γ΄Λυκείου στο Παγκύπριο Γυμνάσιο Λευκωσίας.

12η πηγή-σχόλιο Βαυαροκρατία

«Η περίοδος της Απολύτου Μοναρχίας, διαρκέσασα επί δωδεκαετίαν, αν δεν δύναται να χαρακτηρισθή καθ’ εαυτήν ως ξενική κατάκτησις, οπωσδήποτε παρουσιάζεται ως επίπτωσις προγενεστέρας, δηλαδή της τουρκικής κατακτήσεως»*.
Στην διάρκεια της Βαυαροκρατίας, η πολλαπλή διαδικασία της εξάρτησης, που είχεν αρχίσει στα χρόνια του Αγώνα, γίνεται πυκνότερη και πιεστικότερη, καλύπτοντας τους κυριότερους τομείς της δημόσιας ζωής (την διοίκηση, την οικονομία, την νομοθεσία), σε διαρκή αντίθεση με τους επιθυμητούς προσανατολισμούς και τις δημιουργικές δυνατότητες του ελληνικού λαού, που παραμένουν για τον λόγο αυτόν σε μεγάλον βαθμό αδρανείς ή παραμορφώνονται. Η πορεία από τα δημοκρατικά πολιτειακά ιδεώδη της Επανάστασης στο βαυαρικό απολυταρχικό καθεστώς, η παραθεώρηση του παραδοσιακού δικαίου και η αχρήστευση της δημοκρατικής δυναμικής και της λειτουργικότητάς του με την βίαιη επιβολή των δυτικών νομοθετικών προτύπων και, φυσικά, οι εκφυλιστικές τάσεις της ελληνικής οικονομίας μέσα από την δανειοδότηση και την εκτροπή προς την εξυπηρέτηση των ξένων συμφερόντων, είναι μερικές από τις βασικές συνιστώσες του πλέγματος της εξάρτησης.

Οι Βαυαροί, που ήρθαν με τον Όθωνα και κυβέρνησαν την Ελλάδα απολυταρχικά επί τριάντα ολόκληρα χρόνια (1833-1862), θα περιφρονήσουν και θα αγνοήσουν και τους φτωχούς λαϊκούς αγωνιστές του '21, που είχαν ποτίσει με ποταμούς αιμάτων το δέντρο της λευτεριάς και που τώρα ζητούσαν αποκατάσταση. Ορισμένες φορές η περιφρόνηση αυτή θα λάβη την μορφή ωμής καταδίωξης και φυσικής εξόντωσης. Κραυγαλέες περιπτώσεις οι θανατικές καταδίκες των πατριωτών στρατηγών Θεοδώρου Κολοκοτρώνη (25 Μαΐου 1834) και Γιάννη Μακρυγιάννη (16 Μαρτίου 1853), του Νικολάου Πλαπούτα κ.α.π.

*Νικολάου Ι. Πανταζοπούλου, «Το δια της επαναστάσεως του 1821 θεσπισθέν δίκαιον και οι Έλληνες νομικοί», Θεσσαλονίκη 1971

Π. Μαστροδημήτρης "H μετεπαναστατική τύχη των αγωνιστών του '21 "
Από το περ. ΕΠΟΠΤΕΙΑ Νο 91, έτος 1984, σσ. 543-558.

Κωστής Παλαμάς (αφιερωμένο στους "φουστανελάδες")

Τα κεφάλια του Γένους και του Κράτους.
Ο βουλευτής κι ο δάσκαλος. Τα πιάσαν
όλα τα πόστα! Νους, καρδιά, δικά τους.

Δέσαν το νου· την καρδιά τη ντροπιάσαν.
Νά το ρουσφέτι νά κι η ελληνικούρα,
τ’ άρματά τους. Με κείνα μας χαλάσαν.

Η σκέψη, νούλα. Η Τέχνη, πατσαβούρα.
Ο ψευτοαττικιστής κι ο ψηφοφόρος.
Τ’ άγιο κόνισμα, μια καλικατούρα.

Στη γη που πιάνει και προκόβει ο σπόρος
κάθε λογής τζουτζέδων και πιερρότων,
κι εγώ φυτρώνω ανάξιος ριμαδόρος

μαύρων θυμών και πορφυρών ερώτων.

Σατιρικά γυμνάσματα,
Δεύτερη σειρά, 6. 1912. Άπαντα, Ε΄. Μπίρης-Γκοβόστης, [1964]. 256

Συνάδελφοι - της ΑΛΛΑΓΗΣ- δεν θα σας ακολουθήσουμε στη διχόνοια που καλλιεργείτε και στη λάσπη που πετάτε

Γιατί συνάδελφοι συνδικαλιστές της Αλλαγής
τόση επιθετικότητα και προσπάθεια συκοφαντικής
δυσφήμησης των συναδέλφων που σκέπτονται διαφορετικά από εσάς ;;